Gagnrżni į grein Gylfa Arnbjörnssonar

Gylfi Arnbjörnsson fjallar um žaš hvort žįtttaka ķ myntsamstarfi  (upptaka evru) leiši til aukins atvinnuleysis ķ pistli į Pressunni.

Žar fer hann yfir nokkur lķnu- og sślurit mįli sķnu til stušnings og kemst aš žvķ aš krónan verji ekki Ķslendinga gegn atvinnuleysi og žvķ sé óhętt aš taka upp erlendan gjaldmišil.

Žetta er undarleg nišurstaša meš tilliti til žeirra hagtalna sem Gylfi leggur fram og vitnar ķ. Mér žykir rétt aš fjalla hér ašeins um tślkun hans į žessum hagtölum.

Atvinnuleysi ķ įgśst 2008-2012.

Nišurstaša Gylfa:

Atvinnuleysi į Ķslandi meš žvķ lęgsta sem žekkist og atvinnuleysi ķ NV-Evrópu lęgra en sunnar og austar ķ įlfunni.

Žess vegna ólķklegt aš atvinnuleysi į Ķslandi fari upp ķ sömu tölur og į Spįni og ķ Grikklandi.

Mķn nišurstaša:

Ég er sammįla Gylfa um aš ólķklegt er aš atvinnuleysi hér fari nokkurn tķman upp ķ svipašar tölur og į Spįni og ķ Grikklandi hvort sem viš höfum krónu eša erlendan gjaldmišil. Fyrir žvķ er ašallega sś įstęša aš fólk flytur einfaldlega ķ burtu, enda į fólk į Ķslandi mjög aušvelt meš žaš m.a. vegna fólksfęšar, menntunarstigs og tungumįlakunnįttu.

Hins vegar er meš ólķkindum hvaš er lķtiš atvinnuleysi hér į landi eftir hruniš, en žaš skżrist m.a. af brottflutningi fólks en einnig af žvķ aš śtfluttningsatvinnuvegir og feršažjónusta hafa haldiš sķnu žótt hér hafi gengiš yfir óheyrilegar efnahagslegar hamfarir. Žessar tölur um atvinnuleysi sķna žvķ m.a. ašlögunarhęfni efnahagslķfsins meš krónuna til aš leišrétta samkeppnisstöšu žjóšarinnar.  Žaš er ljóst aš ef viš hefšum ekki krónuna nś žį žyrftum viš aš grķpa til svipašra ašgerša eins og ķ PIGS löndunum. Af žeim er žaš Ķrland sem kemst nęst žvķ aš vera samanburšarhęft viš Ķsland. Žar er 15% atvinnuleysi nś.

Grafiš hans Gylfa rennir žvķ stošum undir žį kenningu aš krónan hafi variš samkeppnisstöšu landsins žvert į žaš sem Gylfi gefur ķ skyn.

Aukning atvinnuleysis į 2. įrsfj. 2008 til 1. įrsfr. 2009 og til 3. Įrsfj. 2012.

Nišurstaša Gylfa:

Ķsland var ķ 6. sęti žeirra rķkja žar sem atvinnuleysi jókst hvaš mest. Ekki veršur séš aš sveigjanleiki krónunnar hafi variš atvinnustigiš sem neinu nemur.

Viš stöndum okkur betur en evrusvęšiš en verr en ESB ķ heild.

Mķn nišurstaša:

Gylfi skiptir grafinu ķ tvennt: annars vegar 2. įrsfj. 2008 til 1.arsfj. 2009. (eitt įr kringum hruniš) og hins vegar frį 2.įrsfj. 2009-3.įrsfj. 2012 (um 3 įr).  Nišurstaša Gylfa er ótrślega skrķtin ķ ljósi žess sem grafiš sżnir..

Žrįtt fyrir aš eitthvert mesta žekkta efnahagshrun mannkynssögunnar į frišartķmum žį jókst atvinnuleysi hér mun minna en hjį 5 žjóšum Evrópu (Eistland, Ķrland, Spįnn, Lettland, Lithįen) sem glķmt hafa viš kreppu sem skall į hjį žeim nokkru sķšar en į Ķslandi. Žetta sżnir grafiš hans Gylfa žrįtt fyrir aš fyrra tķmabiliš sé skošaš einangraš ķ kringum dagsetningu hrunsins hér į Ķslandi. Žetta getum viš aš mestu leyti žakkaš krónunni. 

Seinni hluti grafsins hans Gylfa sżnir aš atvinnuleysi minkaši į Ķslandi į žvķ tķmabili. Einu löndin žar sem žaš geršist voru auk Ķslands: Belgķa, Žżskaland, Eistland, Lśxembśrg, Tyrkland, Bandarķkin og Japan. Atvinnuleysi jókst ķ ESB aš mešaltali og einnig į evrusvęšinu. Žaš blasir žvķ viš aš Ķsland stóš sig mun betur en bęši ESB og evrusvęšiš ķ heild.

Grafiš hans Gylfa rennir žvķ stošum undir žį kenningu aš krónan hafi variš samkeppnisstöšu landsins og žar meš störf launžega žvert į žaš sem Gylfi segir.

Veršbólga ķ Evrópu 2008-2011

Nišurstaša Gylfa:

Veršbólga į Ķslandi hefur veriš aš mešaltali 10% en ķ Evrópu um 2%.

Mķn nišurstaša:

Žetta er rétt. Į umręddu tķmabili höfum viš veriš aš taka afleišingum žessa aš nįnast um helmings gengisfall varš į krónunni til aš leišrétta samkeppnisstöšu landsins. Į sama tķma hefur Evrópa veriš aš glķma viš fall ķ eftirspurn vegna kreppunnar en žaš kemur ķ veg fyrir aš veršbólga aukist. Žetta er ešlilegt mešan žjóšfélagiš er aš finna nżtt jafnvęgi.

Į hitt ber aš lķta aš bęši į Ķslandi og ķ Evrópu er lķklegt aš veršbólga verši meš hęrra móti žegar eftirspurnin ķ žjóšfélaginu fer af staš. Hér į Ķslandi vegna žess aš launžegar vilja endurheimta kaupmįtt og ķ Evrópu vegna žess aš veriš er aš „prenta peninga" meš kaupum į lélegum skuldabréfum rķkja (bśa til veršbólgu ķ framtķšinni).

Hagvöxtur ķ einstaka rķkjum Evrópu 2008-2010

Nišurstaša Gylfa:

10% fall ķ landsframleišslu į Ķslandi, 2% ķ Evrópu og 1.5 % ķ samanburšarlöndum (sem ekki inniheldur Ķrland, en er meš t.d. Belgķu og Holland).

Mķn nišurstaša:

Allt okkar bankakerfi hrundi. Veršgildi fyrirtękjaķ kauphöllinni lękkušu um 90%. Veršgildi gjaldmišilsins lękkaši um 50%.  Ath. aš veršgildi krónunna lękkaš sem afleišing af hruni bankanna, ekki öfugt.

Žrįtt fyrir žessar hamfarir sem eru stęrri en nokkurt land hefur žurft aš žola į frišartķmum fyrr og sķšar žį lękkar landsframleišsa hér einungis um 10%. Ķ Eistlandi, Lettlandi og Lithįen lękkaš hśn enn meira en žessi lönd eru aš rembast viš aš komast ķ evruna og halda gjaldmišli sķnum föstum viš hana. Ķ Danmörku , Ķrlandi, Grikklandi, Ķtalķu, Ungverjalandi, Finnlandi og Króatķu lękkar hśn į bilinu 5-8% žrįtt fyrir mun minna įfall. Og viš erum žegar komin meš hagvöxt mešan sum löndin eru enn aš falla. Žarna hefur krónan augljóslega bjargaš okkur frį enn dżpra falli ķ žjóšarframleišslu.

Langtķmavextir rķkissjóšs ķ Evrópu ķ september 2012

Nišurstaša Gylfa:

Ķsland borgar 3,5% hęrri vexti en rķki į evrusvęšinu og 5,3% hęrri en višmišunarlöndin. Žarna munar um 50-80 milljóršum į įri.

Mķn nišurstaša:

Ķsland er į svipušu róli og Ķrland, Spįnn, Ķtalķa, Kżpur, Ungverjaland, Portśgal, Rśmenķa og Slóvenķa ķ žessari ljósmynd (september 2012) sem Gylfi tekur af vöxtunum. Žaš skal engan undra mišaš viš įfalliš sem hér reiš yfir aš vextirnir eru hįir. Reyndar gott aš žeir skuli ekki vera enn hęrri. Skuldastaša landsins żtir vöxtunum upp į viš. Samkeppnishęfni žjóšarinnar sem m.a. kemur fram ķ hagvexti og afgangi af vöruskiptum viš śtlönd  żtir vöxtum nišur. M.ö.o. hagur okkar af bęttri samkeppnisstöšu vegna krónunnar er aš hjįlpa okkur stórlega žarna.

Viš žetta mį bęta athugasemd um aš almennt gefur ljósmynd af vaxtakjörum einn mįnuš ekki rétta mynd af almennu įstandi. Vextirnir sem žjóšinni bušust fyrir hrun voru t.d. mun nęrri žvķ sem samanburšaržjóširnar voru meš.  Žetta veit Gylfi vel og hann er žvķ hér vķs vitandi aš beita blekkingum.

Vextir af nżjum hśsnęšislįnum ķ Evrópu į 1. įrsfj. 2012.

Nišurstaša Gylfa:

Greišslubyrši af Ķslenska lįninu er um helmingi hęrri en rķkja ķ NV-Evrópu.

Af žessu vill Gylfi draga žį įlyktun aš krónunni sé um aš kenna og žvķ taka upp evru meš inngöngu ķ Evrópusambandiš aš žvķ gefnu (žótt oršalga Gylfa sé hér óljóst) aš forręši į sjįvarśtvegsaušlindinni verši įfram ķ höndum Ķslendinga.

Mķn nišurstaša:

Žarna er augljóslega vandi į ferš fyrir Ķslendinga eins og skuldug heimili hafa fundiš fyrir. Hér veršur žó aš hafa žann fyrirvara aš veršbólga ķ löndunum er mismunandi og žaš skekkir myndina sem Gylfi setur fram. Sś skekkja virkar žó til žess aš žaš hallar enn meira į Ķslendinga og žar spilar verštryggingin inn ķ.

Margir hafa veriš til aš benda į aš nśverandi verštrygginarfyrirkomulag lįna į Ķslandi er skašlegt og aš hagkerfiš stendur ekki undir žessum vöxtum. Žessi vextir eru stórt séš til komnir vegna verštyggingar + vaxtakröfu lķfeyrissjóšanna + vaxtaįlags bankanna. Hér munar mest um fyrstu tvo lišina sem eru óešlilega hįir. Nś stendur Gylfi fremstur ķ flokki žeirra sem vilja  višhalda verštryggingunni eins og hśn er og vaxtakröfu lķfeyrissjóšanna upp į 3,5%. M.ö.o. žį er Gylfi sem įhrifamašur einn helsti įbyrgšarmašur žessarar vaxtapķningar skuldugra heimila.

Meš žvķ aš beina sjónum sķnum aš krónunni frekar en vaxtapķningu lķfeyrissjóša og verštryggingu er Gylfi ekki einungis aš hengja bakara fyrir smiš, heldur einnig aš taka afstöšu gegn sķnum umbjóšendum (verkalżšnum og heimilum landsins)  meš žvķ aš velja leiš sem stušlar aš verri samkeppnisstöšu landsins (og žvķ fęrri atvinnutękifęrum) og aukinni vaxtapķningu.

Ég legg til aš Gylfi skoši betur žessar hagtölur og endurskoši nišurstöšu sķna. Aš öšrum kosti legg ég til aš Gylfi segi af sér sem formašur ASĶ eša aš hann verši settur af viš fyrsta tękifęri.

Ég vona aš Gylfi taki žetta ekki persónulega. Hann hefur sżnt žaš aš hann kann aš berjast af hörku fyrir hagsmunum lķfeyrissjóšanna. Žótt Gylfi haldi žvķ fram žį fara žeir hagsmunir ekki alltaf saman viš hagsmuni launžega.  Mér žykir žvķ viš hęfi aš Gylfi einbeiti sér aš vinnu fyrir lķfeyrissjóšina en hętti aš žykjast starfa fyrir verkalżšinn. Launžegar eiga betra skiliš en mann sem beitir sé gegn hagsmunum žeirra.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband