Um stjnarskrrmli

g hef lengi veri eirrar skounar a breyta mtti stjrnarfyrirkomulaginu slandi. S skoun mn nr lklega rflega 30 r aftur tmann. Srstaklega hefur hlutverk forseta og samkrulli milli rkisstjrnar og Alingis veri a velkjast fyrir mr. Einnig hlutverk jkirkjunnar og jafnvel dmsstla. Sem sagt engin sm ml. g get v ekki anna en fagna v a stjrnarskrin skuli n vera til endurskounnar. a er alls ekki annig a nverandi stjrnarskr s s besta hugsanlega. S vinna sem lg hefur veri nja strnarskr er v a mnu mati rf.

A essu sgu ver g samt a bta vi a mr ykir ekki allt ngu gott hvorki varandi ferli vi essar breytingar, n plaggi sem t er komi fr stjrnlagainginu. etta er allt ttina en betur m ef duga skal. Hr eftir tla g a leitast vi a tskra afstu mna.

Stjrnarskrin er fyrir jina, ekki stjrnvld

a er ekki sjlfsagt a til s stjrnarskr. Stjrnarskrr eru fremur nlegt fyrirbrigi mannkynssgunni og tengjast lrisrun vesturlndum. Stjrnarskr er sttmli um fyrirkomulag rkisvalds og rttindi og hrif jar a rkisvald. Stjrnarskr a tryggja mannrttindi en jafnframt skilvirkt rkisvald. Stjrnarskr myndar ramma um og er ri lgum sem sett eru af rkisvaldinu. Stjrnarskr a tryggja valdajafnvgi og stugleika og verja grunngildi mannlegrar tilveru og stjrnskipunar.

Stjrnarskr er eli snu samkvmt skjal sem ekki er tt vi a hentugleika. Srstaklega ekki af hentugleika rkisvaldsins. a skrir m.a. tregu vi a breyta eim. Stjrnarskrr sumra rkja leyfa alls ekki a eim s breytt. r eru svo a segja meitlaar stein. annig gegna r varnarhlutverki snu best, enda vri ltil vrn eim ef rkisstjrn gti breytt eim a hentugleika. Hins vegar er htt vi a r reldist me tmanum egar ekki m hrfla neitt vi eim.

Breytingar stjrnarskrm

Eitt ing ekki a geta breytt stjrnarskr. raun tti a mnu mati a urfa kosningar og aukinn meirihluta til a breyta stjrnarskr. jin arfnast eirrar verndar gagnvart rkisvaldinu sem breytingartregunni felst.

Nverandi stjrnarskr felur Alingi a samykkja nja stjrnarskr tveimur ingum me kosningum milli. Nja stjrnarskrrfrumvarpi (gr. 113) leggur til a eitt Alingi geti lagt fram breytingar og teki upp nja stjrnarskr ef 5/6 hlutar ingmanna samykkja. Annars ngir einfaldur meirihluti Alingi auk eftirfarandi jaratkvagreislu. g tel etta allt of veikt og strhttulegt fyrir lri landinu. etta eina kvi (.e.a.s. a 5/6 hlutar Alingis geti breytt stjrnarskr a vild n akomu jarinnar) er ngjanlegt til ess a g get ekki samykkt essi stjrnarskrrdrg. g tel einnig a ekki s skynsamlegt a lta misvel framkvmdar jaratkvagreislur ra niurstu. a er allt of auvelt fyrir stjrnvld (g ea slm) a stra niurstu jaratkvagreislu um svo flki mlefni. Allt sem virist urfa er a velja spurningar sem lklegt er a flestir su jkvir gagnvart og leggja r fyrir n efnislegrar fyrirtku allri stjrnarskrnni. ar me er stjrnarskrin bin a tapa llu gildi snu sem varnartki rttinda jarinnar.

Tmasetning

Varandi ferli ykir mr gott a blsi var til jfundar og unni ar r tillgum. Helst hefi g vilja lta srfringahp vinna r tillgum jfundarins og leggja r fyrir Alingi, en a skiptir ekki megin mli. Stjrnlagari var a mnu mati skipa gtu flki upp til hpa og a mrgu leyti betra rvali en er Alingi. Skjali sem Stjrnlagari skilai fr sr verur hins vegar a f umfjllun Alingi og aan vera lokatillgurnar a koma. annig er a samkvmt nverandi stjrnarskr og vi eigum og verum a bera viringu fyrir henni. Annars er leikurinn til einskis.

Mr ykir tmasetningin ekki g. a kann ekki gri lukku a stra a rast jafn vikvma og mikilvga vinnu egar allir eru uppnmi. Rttari tmapunktur fyrir jfundinn hefi a mnu mati fyrsta lagi veri nna, en helst yrfti a vera bi a afgreia stru mlin eftir hruni. mti essari rksemd minni koma reyndar au rk a erfitt er a breyta stjrnarskr rttkt nema eftir str fll jar. Flestar stjrnarskrr eru bnar til eftir byltingu, strslok ea einhver tk ea fll. essi fll kalla vibrg og a kann a lita stjrnarskrna a einhverju leyti, jafnvel annig a bi er til jafnvgi hana til mtvgis vi a jafnvgi sem olli fallinu. Einnig kann a vera a einstakir hagsmunahpar nti sr upplausn og ra samflaginu til a koma inn stjrnarskrna hlutum sem ekki eiga ar heima ef hlutleysis er gtt.

Rtt vri a flta sr hgt vi endurskoun stjrnarskrrinnar og lta tluveran tma la milli umfera formlegri umru. Okkur liggur ekki lfi a skipta um stjrnarskr, en vi skulum halda fram me essa vinnu og klra hana af yfirvegun.

Ofureinfldu jaratkvagreisla 20. oktber

Me v a leggja fram essar 6 vldu spurningar ann 20. oktber er veri a feta httulega braut. Bi er a einfalda flki plagg me vel yfir 100 greinum niur 6 spurningar og r spurningar sem lta a einstkum greinum eru einfaldaar til mikilla muna. annig er t.d. einungis spurt um fyrstu setninguna gr34. um aulindir.

essi aferarfri er strkostlega gllu og til ess fallin a blekkja almenning til a skoa ekki mli heild. A mnu mati eru margar arar greinar drgunum sem urfa breytinga vi og eru strhttulegar fyrir jina a samykkja breyttar. g ttast a flestir munu lta a fara fram hj sr. Af essum skum arf a fara fram vinna vi allt plaggi me gagnrnum augum og leitast vi a n fram betri texta hr og ar. S vinna heima Alingi eins og r er fyrir gert nverandi stjrnarskr.

M til dmis bast vi a stjrnvld breyti stjrnarskr og leggi hana svo til samykktar jaratkvagreislu ar sem einungis verur spurt um: Viltu samykkja nju (gu) stjrnarskrna ea halda eirri gmlu (vondu)? Hr hef g sett mest gildishlnu orin sviga tt orin nja" og gamla" su reyndar lka gildishlain. Gildishlnu orin geta stjrnvld samt nota rri snum. essi spurning er leiandi og ekki unnt a sj a miki lri felist essari afgreislu einu strsta hagsmunamli jarinnar. vert mti virist me essu mti auvelt a stela" stjrnarskrnni af jinni. v miur virist spurning 1 jaratkvagreislunni vera af essum meii.

jaratkvagreislan 20. oktber - Kjstu!

Vkjum n a komandi jaratkvi ann 20. oktber nstkomandi um 6 spurningar sem tengjast essari stjrnarskr. tt g hefi vilja sj mun fleiri spurningar, jafnvel allar greinar stjrnarskrrinnar bornar undir almenning og vntanlega kafla fyrir kafla v etta er langt ml, hvet g alla til a mta og kjsa eftir a hafa kynnt sr mli vel.

Spurning 1: Viltu a tillgur stjrlagars veri lagar til grundvallar a nrri stjrnarskr.

Svar: a er ljst a mikil og g vinna hefur veri unnin vi ger essara tillagna. eim er hins vegar nokkrir algerlega sttanlegir gallar (auk annarra minni sem falla er um near). g tri v a hver s sem af alvru vinnur vi endurskoun stjrnarskrrinnar muni skoa og taka tillit til eirra hugmynda sem fram koma plagginu jafnvel tt neikvtt svar veri veitt vi essari spurningu. a liggur fyrir a einhver endurskounarvinna mun fara fram Alingi. ar sem Alingi hefur hins vegar lti sem ekkert fjalla um essi ml n egar og ekkert tlit er fyrir a ar muni fara fram einhver alvru umra um essar tillgur ttast g a jkvtt svar myndi valda v a etta fri lti breytt gegnum ingi nnast n umru skjli nverandi meirihluta. a vri strslys. Svar mitt er v: Nei.

Spurning 2: Vilt a nrri stjrnarskr veri nttruaulindir sem ekki eru einkaeign lstar jareign?

Svar: g er nokku tvstgandi yfir essari spurningu. g hef sam gagnvart mrgu sem hr er veri a fjalla um. Hver vill ekki verja nttruaulindir? Hver vill afsala sr rttindum hendur einhverjum fum ea tvldum? Hr er einungis veri a fjalla um fyrstu stuttu setninguna 34gr. um nttruaulindir sem er annars ansi lng. Getur veri a me essu kvi s rkisvaldi a eigna sr hluti sem eru raun allra (einstaklinga jar ea utan jar)? arf ekki einmitt a vernda jina fyrir rkisvaldinu me stjrnarskrnni? Ef rkisvaldi tlar a taka a sr a vera essi jareigandi, kann svo a vera a etta kvi taki raun ansi mikil rttindi fr jinni. Enginn veit hva tt hefur fyrr en misst hefur. Stjrnvld eru ekki alltaf "g", jafnvel tt hr s gert r fyrir a etta s gert undir merkjum sjlfbrrar runar og almannahagsmuna sem g hef fulla sam me. Punkturinn er a g er sammla a ekki m thluta eign ea varanlegri ntingu , selja ea vesetja essar aulindir, ekki heldur til rkisins (sem fulltra jarinnar). S rstfun kann a hafa fyrirsar afleiingar. Svar mitt er v: Nei.

Aukaathugasemd: g vil verjast slni rkisvaldsins og styrkja stu borgaranna bi nt og framt (nttruaulindir eru m.a. fyrir borgara framtarinna). g viurkenni rtt rkisins til a setja lg og reglur um aulindir og ntingu eirra me etta huga. Eins og n er. Rttur rkisins til a setja lg um t.d. kvta, aulindagjald o.fl. er t.d. egar fyrir hendi og sjlfsagt a beita eim rtti. g treysti v a rkisvaldi geri a innan ess ramma sem v er sett og me sjlfbra run og almannahagsmuni huga.

Spurning 3: Vilt a nrri stjrnarskr veri kvi um jkirkju slandi?

Svar: g hef lengi veri eirrar skounar a kirkjan eigi a vera utan vi rkisvaldi. Trarbrg og rkisvald fara ekki saman a mnu mati. g er samt einnig eirrar skounar a einsleitni jflaga varandi trarbrg stuli a meiri stt og samlyndi. a er einmitt vegna essara hrifa sem rki hafa gegnum tina teki upp eina tr: til a brjta ekki friinn og skapa einsleita heimssn. En heimurinn er breyttur. sta ess sem ur var a almginn fkk upplsingar um samhengi hlutanna fr einhverjum predikara sem hamrai einni heimsmynd samrmi vi sna tr (alveg sama hversu rkrtt og vitlaus hn var), fr flk nna menntun, frttir og upplsingar fr msum ttum sem saman mta heimssn okkar. Og tt samhengi hlutanna s skrt mismunandi mta af msum ailum eru meiri lkur v a sannleikurinn komist gegnum a lokum heldur en nokkurn tman gegnum eitthva sem kalla m trarbrg. Og a er sannleikurinn sem a tryggja friinn og samheldnina, en ekki blekkingin. g tel v rtt a hafa ekkert um kirkjuna stjrnarskrnni. Svar mitt er v: Nei.

Spurning 4: Vilt a nrri stjrnarskr veri persnukjr kosningu til Alingis heimila meira mli en n er?

Svar: Me persnukjri er auveldara fyrir hinn almenna kjsanda a hafa hrif a hverjir hljta kosningu. Persnukjr er ekki gallalaus afer. Me henni er eim hygla sem njta meiri frgar ea fjrmuna kostna annarra. Me henni er einnig athyglinni beint fr mlefnum og a einstaklingum. Og frambjendur kunna a hneigjast til ess a kaupa atkvin einhvern mta. Persnukjr er v tali ta undir lskrum og spillingu. mti kemur a prfkjr sem stundu eru va n egar hafa a hluta til smu galla. Me v a blanda saman listakjri og persnukjri hfilegan mta tti a vera hgt a komast nlgt hinum gullna mealvegi. Spurningin sem lg er fyrir okkur fjallar einungis um a hvort heimila tti persnukjr meira mli en n. a tel g htt. Svar mitt er v: J!

Spurning 5: Vilt a nrri stjrnarskr veri kvi um a atkvi kjsenda alls staar a af landinu vegi jafnt?

Svar: g er sammla nju tillgunum um etta. Svar mitt er v: J!

Spurning 6: Vilt a nrri stjrnarskr veri kvi um a tilteki hlutfall kosningarbrra mann geti krafist ess a ml fari jaratkvagreislu?

Svar: jaratkvagreislur eru ekki tfralausn lrisins. Reynslan hefur snt a r eru eli snu haldssamar (gegn breytingum). Einnig er erfitt a nota r til a fjalla um flkin mlefni ea taka afst til margra atria sama tma (eins og t.d. 114 greina stjrnarskrrinnar). Hins vegar tel g a a a str hpur almennings geti krafist jaratkvagreislu egar miki liggur vi s mikilvgur og nausynlegur ryggisventill gagnvart rkisvaldinu. IceSave mli sannar a. Svar mitt er v: J!

Niurstaa mn er: Nei - Nei - Nei - J - J - J

Arar spurningar sem g vil velta upp

Af gefnu tilefni vil g taka fram a g tel mig hafa rtt til a skipta um skoun, breyta, bta vi ea fjarlgja atrii essum lista og almennt eftir v sem g ver upplstari um mlin

g vil einnig taka fram og treka a g er um margt mjg sttur vi framkomnar tillgur stjrlagars. Hins vegar er g einnig eirrar skounar a nokkur atrii su ess valdandi a nverandi tillgur geta og mega ekki standa breyttar. ar vsa g srstaklega kvi 39gr. og 113gr., en einnig 4gr., 37gr og 43gr. Enn fleiri kvi eru meingllu.

--- oOo ---

Hr fylgir listi yfir nokkur atrii sem taf standa a mnu mati:

3gr. Ntt kvi um a landsvi s eitt og skipt. Hvers vegna er landsvi eitt og skipt? Hva ir a? Hva me sendir erlendri grund? skringum me essu kvi er a eiga vi a rki s eitt, .e.a.s. a ekki megi skipta v upp fleiri rki. a mtti tala um a en m ora a skrar en gert er ea sleppa v alveg.

Geta fleiri en eitt rki veri sama landsvi sama tma? Ef j, m tala um a vi samykkjum ekki nnur rki okkar landsvi (sem arf vntanlega a skilgreina hvert er). etta kemur m.a. inn valdaframsal rkisvalds sem fjalla er um sustu greinum stjrnarskrrdraganna. Ef nei, er etta arfi.

Geta mrg landsvi heyrt undir sama eina rki? Vi vitum a svari er j og v getum vi ekki tala um eitt" landsvi. Rttara vri a tala um eitt rkisvald fremur en eitt landsvi.

Ef til er vel skilgreint landsvi (eitt samhangandi ea btum) m mynda sr a v s skipt upp t.d. tv landsvi hvort me sinni rkisstjrn. En hvort landsvi fyrir sig vri eitt og skipt hvoru rki fyrir sig eftir sem ur. kvi er v merkingarleysa gagnvart essu.

4gr. essa grein vantar kvi um hverir "allir" su sem vsa er til va sar skjalinu og a v er virist me mismunandi merkingu huga. Einnig agreining hugtkunum borgari" og rkisborgari" og "rkisfang". Hr eru tvr vddir spilinu:

  • hvort menn hafa slenskt rkisfang ea erlent
  • hvort menn hafa bsetu landinu eur ei

mnum huga eru "borgarar" skilningi stjrnarskrrinnar: eir sem hafa slenskt rkisfang hvar sem eir eru, eir sem eru slenskir borgarar bsettir slandi hvert sem rkisfang eirra er. M..o.:

"Borgari" slendingur Erlendur

Br slandi x x

Br erlendis x o

Gera verur greinarmun llum og borgurum stjrnarskrnni. etta verur a vera skrt v ansi va er tala um "alla" sem a llu jfnu merkir einnig erlenda aila sem ba erlendis. Ef erlendur rkisborgari kemur sendir slands erlendis, er hann varinn af stjrnarskrnni (sbr. 3gr.)? hann t.d. rtt til almannatrygginga sbr. 22gr?

6gr. Um jafnri: bi nja greinin og s gamla talar um jafnri n mismununar m.a. vegna kynferis. Svo er btt vi og sagt a "konur og karlar skulu njta jafns rttar hvvetna". a er er sjlfsagt ml, srstaklega ar sem egar er bi a segja etta egar vsa var kynferi. etta er arfa tvtekning.

7gr. "Allir hafa mefddan rtt til lfs". Rttur til lfs kemur samkvmt essu me fingu. Mr ykir skoandi a sleppa hr orinu "mefddan". En a opnar hins vegar bann vi fstureyingum sem er alls ekki tilgangur minn. breytt kvi opnar mti a fstureyingar su leyfar allt fram a fingu en a ykir mr heldur ekki rtt. E.t.v. mtti ora etta annig a allir eir sem veri hafa fleiri en X mnui megngu eiga skoraan rtt til lfs. a flokkast hins vegar sjlfsagt sem arfa trsnningur hj mr a nefna a a fornmli voru eir sem teknir voru me keisaraskuri nefndir "fddir", en v tti essi rttur til lfs ekki vi um .

10gr. Um mannhelgi. Hr er um gott kvi a ra. g vil hins vegar bta vi etta kvi um helgi gegn gnunum ea htunum gegn mannhelgi einstaklings, fjlskyldu hans, heimili ea eignum. Hr er mr srstaklega hugsa til htanna af hendi glpamanna. ryggi sem af slku hlst er algjrlega landi en flki finnst a standa varnarlaust gegn essu mrgum tilfellum. v verur a breyta. gnanir af essu tagi er mun alvarlegri en heimilisofbeldi af eirri einfldu stu a tbreisla essara ytri gnana getur ori mun meiri og jafnvel gna frii og stjrnskipan.

13gr. Um eignartt. g vil halda inni eldra kvi ( 72gr) um a "Me lgum m takmarka rtt erlendra aila til a eiga fasteignarttindi ea hlut atvinnufyrirtki hr landi". g get ekki s a etta stangist vi jafnrisreglu enda nr hn ekki yfir erlenda aila. slenskir rkisborgarar njta rttinda umfram erlenda rkisborgara hj slenska rkinu og yfirrasvi ess.

15gr. Um upplsingartt. Hr stendur " llum er frjlst a safna og mila upplsingum.". etta stangast vi nverandi lg um persnuvernd sem setja ansi miklar takmarkanir rtt til a safna og mila upplsingum. skringum er tala um a lit rsins s a etta eigi ekki vi ll ggn. a verur a koma fram stjrnarskrnni essari grein, enda hn a standa ein og sr en ekki a urfa a lesast me skringum.

20gr. Um flagafrelsi. Hr er bi a fjarlgja leyfi rkis til a banna tmabundi flg sem stofnu eru lglegum tilgangi. Gamla stjrnarskrin leyfi slkt ef me fylgdi dmsml til a slta flaginu. etta kvi arf a vera fram inni til ess m.a. a styrkja stu almennings og rkis gagnvart skipulgum glpum og samtkum eim vettvangi.

22gr. Um flagsleg rttindi. Hr er tala um alla". skringum er tala um borgara. essu tvennu er mikill munur sbr. athugasemd vi 4gr. Fara arf yfir allar greinar me etta huga a nota rtt hugtk ar sem vsa er "alla", .e.a.s. nota ori borgari ea rkisborgari ar sem a vi. Ekki gengur a nota ori allir me mismunandi merkingu hr og ar.

34gr. Um nttruaulindirnar sbr. spurningu 2. Vandamli sem g hef me essa grein er a a henni er eigninni thluta til jarinnar sem er skilgreint hugtak en vntanlega merkir a raun rkisstjrnarinnar. Ath. Einnig a hugtaki "j" er ekki vel skilgreint. Sagan snir a a hugtak getur teki stkkbreytingum stuttum tma egar strpolitskir atburir eiga sr sta.

37gr. Um hlutverk Alingis: Alingi er hr fali fjrstjrnarvald rkisins. Samkvmt mnum skilningi er a hlutverk fjrmlaruneytisins og ekki hendi Alingis. Alingi setur hins vegar lagalegan ramma enda me lggjafarvaldi og verur a samykkja fjrlg og hafa eftirlit me framkvmd eirra. Mr ykri etta ba til vissu um hvort fjrmlarherra ea Alingi stjrnar fjrmlum rkisins. a er hfa.

39gr. Um Alingiskosningar. Hr eru strstgar framfarir ferinni, me jfnun atkvarttar og herslu persnukjr. Hins vegar er etta svolti sni framsetningu og m eflaust laga til. Einnig hr alls ekki heima a setja skuli lg hvernig stula skuli a sem jfnustu hlutfalli kvenna og karla Alingi. a er frleitt a setja lg lrisrki hvernig menn eiga a haga atkvi snu ea hlutfllum milli einhverra aila sama hverjir essir ailar eru!

43gr. Um gildi kosninga. Hr er ekki ngu skrt hvernig tryggt er a Alingiskosningar su rskuraar lglegar. Er a hndum landskjrstjrnar sem skipu er af nkosnu Alingi, ea landskjrstjrnar sem kosin var af frfarandi Alingi. etta verur a vera skrt og eiga vi landskjrstjrn sem kosin er af frfarandi Alingi, anna er algjrlega tkt.

112gr. Skyldur samkvmt aljlegum samningum. Af hverju arf a fjalla um a essi srstaka lagasetning Alingis s framar rum lgum? Mr ykir a arfi. essi aljlaga lagasetning Alingis tti a vera jfn rum lgum Alingis.

113gr. Um breytingar stjrnarskr: eins og egar hefur veri nefnt er lagt til a eitt Alingi geti lagt fram breytingar og teki upp nja stjrnarskr ef 5/6 hlutar ingmanna samykkja. Annars ngir einfaldur meirihluti auk jaratkvagreislu. etta er kvi um 5/6 hluta Alingis algjrlega sttanlegt fyrir jina. Og nverandi framkvmd jaratkvagreislunni ar sem leynt og ljst er reynt a lta sem mli snist einungis um 6 spurningar snir og sannar a jaratkvagreisla sem sett er upp og strt af eim sem ra Alingi hverju sinni er strhttulegt aferarfri. Mun elilegra er a lta rni og samykki stjrnarskrrinnar fara gegnum tv Alingi me kosningum milli.Nstu skref

Vonandi verur haldi fram me ger nrrar stjrnarskrr. Ef teki verur eim atrium sem g tel taf standa nverandi drgum og essi atrii ll f almennilega umfjllun mefer Alingis er g bjartsnn a mjg g stjrnarskr kemur t r essu. Srstaklega legg g herslu a kvi 39gr. og 113gr., en einnig 4gr., 37gr og 43gr. veri lagfr.

g vona a sem flestir skoi essi ml af alvru og eyi helst heilum degi a.m.k. a fara yfir stjrnarskrrdrgin. au eru ekki eitthva sem hgt er a afgreia yfir kaffibolla 5 mntum. g vil hvetja flk til a mynda umruhpa og fara yfir etta saman grein fyrir grein. Flk myndi sn eigin ltlu stjrnlagaing me snum vinum og fjlskyldu og komi athugasemdum snum framfri vi alingismenn sem taki athugasemdirnar til umfjllunar.

Stjrnarskrin er e.t.v. eitt strsta og merkilegasta mlefni sem almenningur mun hafa tkifri til a koma a sinni vi. a er nausynlegt a essar breytingar fi ga og mikla umfjllun. etta er einstakt tkifri og heimurinn fylgist me. Ntum a vel.


Enn einn sigurinn fyrir evruna!

Rajoy: Sigur fyrir evruna
mbl.is Lnshfi Spnar lkka
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Gerir Evrpusambandi r fyrir takmarkari stjrnsslu?

Me takmarkaar fjrheimildir?

Hvar vri verld er slkt fyrirkomulag?

Er t.d. Luxemburg me a?


mbl.is Telur stjrnsslu slands of litla
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Rangtlkanir dminum

g er binn a lesa dminn (600/2011)og s a fyrstu frttir af honum eru beinlnis rangar.

A)
Dmurinn stafestir me 7 atkvum af 7 a LEYFILEGT er a reikna vexti mia vi Selabankavexti fr upphafi lnstma og vsar ar fyrri dm hstarttar 471/2010. kafla III er vitna eftirfarandi:

Me essu var fallist me varnaraila a skuld sknaraila samkvmt skuldabrfi nr.712986 skyldi bera allt fr upphafi vexti samkvmt 4. gr., sbr. 3. gr. laga nr. 38/2001.

B1)
4/7 segja hins vegar a kvittun fyrir greislu s fullnaarstafesting og a EKKI MEGI reikna vexti aftur fyrir greislu.

B2)
3/7 segja a rtt fyrir kvittun MEGI reikna vextina aftur ef greisla hefur fari fram.

B ir a einungis verur a fella niur endurtreikning fyrir ann hluta lnstma mean stai var skilum.

A er stra mli. a fll lntakendum hag. ll verhkkun fr v flk htti a borga af erlendu lnunum og fram a dmihstarttar sept 2010 (ea lgunum des 2010) er eftir sem ur lnegum.


mbl.is Verur a leysast hratt
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

6 ea 200 milljarar?

r skrslu Hagfristofnunar fr v Janar 2012 (mia vi ggn lok okt. 2011):

"Samkvmt upplsingum Samtaka fjrmlafyrirtkja var eftirgjf balnum samkvmt 110% lei um 36 milljarar kr. lok oktber 2011. ar af nmu niurfrslur fjrmlafyrirtkja 31,3 milljrum kr. og niurfrslur balnasjs 4,6 milljrum kr. samkomulagi lnveitenda balnamarkai fr janar 2011 er rtt um a veskuldir umfram 110% af vermti fasteignar su frar niur a 110% af vermti eigna.Niurfrsla vegna srtkrar skuldaalgunar er 6 milljarar kr. Samtals eru etta 41 milljarur kr. Vi etta btist umreikningur gengislnum vegna hstarttardma, en niurfrslur balnum af eim skum nema 101 milljari kr. Samtals m v tla a lok oktber 2011 hafi fjrmlafyrirtki, balnasjur og lfeyrissjir veri bnir a fra niur baln um 144 milljara kr."

frttinni (ggn rslok 2011) er v haldi fram a niurfrsla vegna srtkrar skuldaalgunar s 200 milljarar en skrslan segir 6 milljarar. Svo talar skrslan um 101 milljar vegna lglegra gengislna. Ekki er vita til a 194 milljara niurfrsla hafi tt sr sta sastu tveimur mnuum rsins.

Hva er n satt og hva logi?


mbl.is Niurfrsla lna 196 milljarar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fkkar sambandslveldum skalands?

skaland er sambandslveldi 16 landa. ll nema 4 eru rekin me halla og nokkur eirra standa svo illa a rtt er um a sameina au rum lndum. ar er srstaklega rtt um Bremen og Saarland. Einnig er rtt um Schlesvk-Holstein (til Hamborgar) og Brandbenburg (til Berlnar).

Til ess a etta gangi eftir arf a afskrifa einhverjar skuldir vikomandi landa og Sambandslveldi arf a taka yfir arar skuldir.

Sj nnar hr.


Uppgreisluleiin

Sj einnig essa frslu.

Uppgreisluleiin


Leirtting skuldabyri

Jja., g get ekki lengur ora bundist.

Enn n er fari af sta eim tilgangi a 'sanna' me asto srfringa a ekkert s hgt a gera fyrir heimilin. Og kostnaurinn mundi allur lenda rkinu. Ekki viljum vi a. Mli dautt.

Ea hva?

Er hgt a hugsa sr lausn sem ekki lendir rkinu? Jafnvel lausn sem skilar aukinni veltu jflaginu og eykur v hagvxt, atvinnu og tekjur rkisins?

J a er hgt.

Hr er s lausn (sj vihengi). Skrin er 10 MB.

g kalla hana Uppgreisluleiina. E.t.v.tti frekar a kalla hana Endurfjrmgnunarleiina.

Hn er samrmi vi nverandi reglur og lg. Einnig samrmi vi samninginn vi AGS. Hgt er a tfra hana mismunandi mta og s tillaga sem hr er sett fram er einungis ein tfrsla. Hn tekur fyrst og fremst eim umfram kf sem hruni olli skuldum heimilanna (gagnast minna eim sem voru illa settir fyrir hrun). Hn felur ekki sr brilegar byrar lfeyrissjakerfi ea rkissj. Hn felur sr akomu Selabanka en enga nett peningaprentun. Byrarnar eru frar bankana en mt kemur a bankarnir eru me afleiingar byra heimilanna hvort e er og eir geta brugist vi (velt auknum kostnai t verlag sinni vru). Bankarnir eiga enga krfu rki ef essi lei er farin.

P.S.

Ath. dagsetningarnar skjalinu. essi hugmynd var kynnt ramnnum ri 2009 og aftur 2010. Segi e.t.v. sgu seinna. stuttu mli: a var ekki hugi a taka mlinu. Eins og einn aili sagi orrtt: "Mitt hlutverk er ekki a finna lausnir heldur a reikna kvein dmi".

fingar rkisstjrnarinnar virast einungis ganga t a a sanna a ekkert s unnt a gera.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Snillingur fallinn fr

Menn eins og Steve Jobs eru fgtir. Hann bj yfir einstkum hfileikum til a skapa nja hluti og fkk tkifri til a nta essa hfileika. tmabili var reyndar reynt a setja hann til hliar eins og iulega er gert me snillinga sem vilja taka httu og skapa eitthva ntt. Slk skpun er litin hornauga af eim sem meta allt t fr kostnai og eru blindir mguleikana. Sem betur fer fkk Steve Jobs a koma til baka og fkk hann svigrm til a lta drauma sna rtast til hagsbta fyrir allan heiminn. a er sjaldgft a svoleiis gerist og v er sknuur a honum gengnum.
mbl.is Steve Jobs ltinn
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fjsarmur

Frttir undanfarinna ra um innheimtumenn og handrukkara sem ganga hart fram gagnvart skuldunautum uru mr tilefni til a hafa upp Fjsarmum rar fr Strjgi.

Fjsarmur rar Magnssonar Strjgi Langadal Hnavatnssslu sem uppi var sari hluta sextndu aldar fjalla um afarir skuldheimtumanns og skuldara sem takast flrnum.

Hr eru Fjsarmur:

1. Hlt eg enn, ef hltt er sgn,
hlja mkja strenginn,
gleja flk, en gleyma gn,
glepji fyrir mr enginn.

2. Kvikna verur kva grein
af kveiking snar vessa,
gaman, en ekki grska nein,
gengur mr til essa.

3. Skemta nokkru skyldugt er
sktnum dkkva grmu;
t af litlu efni hr
eg vil sma rmu.

4. Mn or hvorki menn n frr
mislka sr lti,
n skal lja nausti r
Norra hrinda bti.

5. Efni mls eg fundi f
fyrst lja ranni,
halur einn kom heim b
a heimta skuld af manni.

6. Geri s a geyma naut,
sem gjaldi lka tti,
egn i fjsi orna gant
enna hitta mtti.

7. Skjtt ar hitta skjalda yggr
skuldamann sinn ni
ar kastofunni styggr
strorur hinn bri.

8. essi ekki boanna bei
og bistur hljp a egni
og skeldi vi skjalda mei
skjtt af llu megni.

9. Randagrr af reii skk
rekk af miklum jsti,
maurinn honum mti tk
murinn x fyrir brjsti.

10. Hinn er undir hggum sat
hugm kendi sannan,
hnefana reiddi htt sem gat,
hvorugur spari annan.

11. Fornt sanna fengu ml,
sem flsku hfu reista:
ri verur ofsabl
t af litium neista.

12. Af v efni aukast m
arnarleirinn ljsi,
hldar gengu hlminn
hrair tveir fjsi.

13. Hvor gaf rum hr og stor
hggin eygi gu,
hll var undir ftum flr
fyrar saurinn u.

14. Mestu rimmu mtti sj,
menn sig geru hera,
stafkarl hrumur st ar hj
stalaus tk a vera.

15. Gengu a sem glmdu tolf,
gegndi etta furu,
vott og hreint var glf,
virar saurugir uru.

16. var meira fors en frr
fjsinu um stundir,
skju hrepti vopna vir
var hann san undir.

17. Heimamaurinn hlkrk
hinn nkomna lagi,
vaskur datt og varla s
vi vi hrekkja bragi.

18. Forn orskviur fram kom ,
flestir hygg eg sanni:
fellur opt til foldar s,
sem fangi bur manni.

19. Afli dr r eldra hal,
olli essu mi,
komst ftur klfs sal
kempan hin me bri.

20. Geri hann a rekknum rs
og reyndi manninn keika,
eptir etta upp bs
tar fru leika.

21. Nsta var til naua stefnt
niur me orku fleygi
seggurinn hal, og sn gat hefnt,
saman kuung beygi.

22. Kynja sterkur kappinn var,
karlmenskunnar neytti,
hri alt og hkunnar bar
hann af rekknum reitti.

23. Krankur st hj karlinn ar
og kom fram engum vilja,
orkulaus til einskis var
ta a skilja.

24. Skalf beinum skepnan veik
og skjtlega etta firnar,
a egnar ttu ungan leik
ar fyrir aptan krnar.

25. Sjki maurinn sendi pilt
san heim til kvenna,
ba r koma brtt, ef stilt
bardaga fengi enna.

26. Sveinninn fr og stur fann,
er stu tvr ranni
boskap enna birti hann
beint me fullum sanni.

27. Hringll eldri hljp sta,
en hin sat eptir kvinna,
ar kom undir hlunkur hla,
hljmur er opt af minna.

28. Fta neytti flda bil,
fr var bauga selja,
dunur heyri og dynki til,
dist Rindar elja.

29. Hlaupa geri svo til sanns
syanninn gngugreii
hn var eins og hugur manns
harla fljt skeii.

30 Var sem fyki vindi hyr,
og valurinn flygi um grundir,
egar hann hefur sem bestan byr
bum vngjum undir.

31. Var sem skoti rinni af
armbristinu vri
ea sem flaustur t um haf
undan vindi bri.

32. Brurin hitti baulu hs
og bas nauta ranni,
ar l heiptar ykkju fs
egninn ofan manni.

33. Ba hann sr a bjarga sprund
og bt nauum vinna,
ofan af honum auarlund
flug tk kvinna.

34. Fengi hafi maurinn merkr
munninn bln r btum,
og svo rtnar allar kverkr
og afreitt skegg me ltum.

35. undar veri annig lauk,
egnar sttust eigi,
bjargi Trs burtu strauk
bjrtum seint degi.

36. Klfa mra hllin h
hafi frst r lagi,
brotnir allir bjlkar ,
bar a til slagi.

37. Hef eg aldrei heyrt a sagt,
hlmgngurnar snarpar
fyrir sig hafi fjsi lgt
forum hreystigarpar.

38. slendingar ttu fyr
opt vopna gllum,
vildu aldrei virar styr
vekja nauta hllum.

39. Grettir hggin greiddi str
og grpum lt ra,
aldrei hann kanna kr
kom til ess a stra.

40. Gunnar hi geira ey
glaur Hlarenda,
fyra sl fjsi ei
fleygir gullsins brenda.

41. Skarphinn, eg skri fr,
skeinu veitti mengi,
en fjsi aldrei s
efldi str vi drengi.

42. Vopna ing velli tamt
var Slmundar arfa,
Kri aldrei kveikti samt
kf ranni tarfa.

43. Bjrn me hreysti bragna vann
Breivkingakappi,
flaugst ei vi fyra hann
flrs neinu slappi.

44. rur hrea egna vo,
essi bj si,
breytti aldrei bndinn svo,
a berist inn fjsi.

45. Vaskur mjg til vga fs
var Mifjarar-Skeggi,
flasai aldrei flrs hs
a fljgast vi seggi.

46. Strlfsson var sterkur mann,
hann steypti kppum va,
Ormur gekk uxa rann
ei til ess a stra.

47. Skld vandra skptin braut,
skrar vsur orti;
Hallfrer ngvan hjrva gaut
hrakti kvgu porti.

48. Vglundur hinn vni kendr
vandist rmu kaldri,
slyngur til a slma rendr
slst fjsi aldri.

49. Kjartan spilla kunni hlf,
karlmanns hafi sinni,
egninn aldrei reytti kf
ar sem naut voru inni.

50. feigsson gaf lfum steik
Oddur neytti stla,
hi aldrei hildar leik
hann nauta skla.

51. Steindr tamur vopnin vi
var Eyri lengi,
lt hann fjsi fri
fyrir sr eiga drengi.

52. Egill Skallagrmsson gaf
grpum hggin stru,
tk fjsi engan af
og ei ar veitti klru.


a er n gott a Gengis Khan er ngur

M spyrja hva etta kostai? tli skuldaleirtting heimila ni eirri upph?

r dmsori hrasdms ...

"egar lagt er mat hvort kru hafi misnota astu sna hj sparisjnum eins og eir eru krir fyrir verur a skera r um hvort setningur eirra hafi stai til ess. Hr a framan var ger grein fyrir heimild kra Ragnars, sem...

Landsbankinn keypti innistutryggingar Bretlandi

Samkvmt upplsingum vefsu FSA (Financial Services Authority) Bretlandi voru Landsbankinn og Kauping me vibtartryggingu (top-up) hj FSCS (Financial Services Compensation Scheme) ofan innistutryggingar slandi. ar var veitt bresk...

Klisjur um almenna leirttingu

umrunni um leirttingu skulda heimilanna lta eir sem eru mti annig a veri s a verlauna skulduga syndaseli fyrir byrgarleysi og gefa eim verskulda f. T.d. eru klisjur eins og "eir sem skulda mest f mest" til a magna upp and...

Fleiri greinar um mli

ar sem Mr Mixa gerir mr ann heiur a vitna m.a. mitt blogg vil g benda a fleiri frslur um essi ml m finna hr .

Umra um vertryggingu skammt veg komin

Fleiri eru farnir a taka undir sjnarmi mn varandi vertryggingu .e.a.s. a nota tti srtka vsitlu samrmi vi fjrfestingu sem ln er nota . g tel einnig a nverandi notkun neysluvsitlu s verblguhvetjandi og a vsitalan ki hina...

Er a vakna hugi a hlusta og bregast vi?

g kynnti snum tma ( hausti 2009) hugmynd um almenna leirttingu skuldunum sem g hef kalla Endurfjrmgnunarleiina , en hn krafist akomu Selabanka slands a mlinu. g fr og tala vi marga aila, m.a. ingmenn (og rherra) VG,...

Quisling

a er sorglegt a horfa a hvernig fjrmlastofnanir ganga fram og komast upp me a brjta niur slenskt samflag me andflagslegri framgngu sinni og eignaupptku hj eim kynslum sem hafa veri a byggja upp heimili sustu rum fyrir hrun....

Verblur sem springa og srtk vertrygging

Fractional Reserve Banking hefur skila trlegum framfrum og uppgangi heimsvsu. a er aus a FractionalRB hefur gfurlega kosti fr me sr egar kemur a uppbyggingu aus og velmegunar. a er lka aus t fr endurteknum fjrmlakreppum og...

byrg endurskoenda og bankamanna

Til a svona 'viskipti' gangi upp, .e.a.s. veri samykkt urfa endurskoendur og bankamenn, .e.a.s. eir sem lna fyrir kaupunum a samykkja vermati. Hverjir voru a sem a geru? Hvar er uppgjri vi endurskoendurna? Hver er uppgjri vi...

Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband